Zulüm ile abad olunmaz

Hâlihazırda Afganistan ve Irak başta olmak üzere özelde İslam dünyasında genelde ise tüm dünyada işgal ve yağmalamalara devam eden ABD, kendi iç çelişkileri nedeniyle derin bir mali krize girdi. Kan ve gözyaşı üzerine bir imparatorluk kurmaya çalışan ABD’nin içine girdiği sosyal ve ekonomik kriz, zulüm ile abad olunamayacağını bir kez daha gösterdi. Amerikan egemenliğiyle beraber tarihin sonunu ilan eden Amerika, kendi sonuyla yüzleşmek zorunda kalıyor.

 

Hâlihazırda Afganistan ve Irak başta olmak üzere özelde İslam dünyasında genelde ise tüm dünyada işgal ve yağmalamalara devam eden ABD, kendi iç çelişkileri nedeniyle derin bir mali krize girdi. Kan ve gözyaşı üzerine bir imparatorluk kurmaya çalışan ABD’nin içine girdiği sosyal ve ekonomik kriz, zulüm ile abad olunamayacağını bir kez daha gösterdi. Amerikan egemenliğiyle beraber tarihin sonunu ilan eden Amerika, kendi sonuyla yüzleşmek zorunda kalıyor.

Canavar kendini imhaya başladı

ABD'de yaşanan finansal kriz, Amerika'nın tek kutuplu dünyadaki süper güç statüsünü sarsmaya başladı. London Schools of Economics'den emekli olan ünlü siyasi analist Prof. John Gray, İngiliz Observer gazetesine yazdığı makalede, şu an yaşananları tarihi bir jeo-politik değişim şeklinde niteleyerek, "Dünyadaki güç dengeleri geri dönülemez şekilde değişiyor" ifadelerini kullanıyor. Gray'a göre, "Amerika'nın küresel liderlik dönemi sona eriyor ve Amerika'nın serbest piyasa öğretisi kendi kendi imha ediyor."

Kan ve gözyaşı üzerine bir imparatorluk kurmaya çalışan ABD’nin içine girdiği sosyal ve ekonomik kriz, zulüm ile abad olunamayacağını bir kez daha gösterdi. Amerikan egemenliğiyle beraber tarihin sonunu ilan eden Amerika, kendi sonuyla yüzleşmek zorunda kalıyor. ABD'de yaşanan finansal kriz, Amerika'nın tek kutuplu dünyadaki süper güç statüsünü sarsmaya başladı. Askeri açıdan Afganistan ve Irak'ta sıkıntılı bir dönem geçiren ABD'ye bir darbe de finansal olarak birçok ülkeyi de etkileyen krizle geldi. İdeolojik olarak bakıldığında ise, kendi piyasaları çöküntüye uğradığı takdirde ABD'nin serbest piyasa politikasını savunması da daha da zorlaşacak.

Güç dengeleri değişti

Geçtiğimiz aylarda London Schools of Economics'den emekli olan ünlü siyasi analist Prof. John Gray, İngiliz Observer gazetesine yazdığı makalede, şu an yaşananları tarihi bir jeo-politik değişim şeklinde niteleyerek, "Dünyadaki güç dengeleri geri dönülemez şekilde değişiyor" ifadelerini kullanıyor. Gray'a göre, "Amerika'nın küresel liderlik dönemi sona eriyor ve Amerika'nın serbest piyasa öğretisi kendi kendini imha ediyor." Bir yönetim ve ekonomi modelinin çöktüğü Sovyetler Birliği'nin düşüşü öncesinde önemli belirtiler göründüğünü ifade eden Gray, ABD Hazine Bakanı'nın çaresizlikten dizleri üzerine çöktüğü bir sırada Çinli taykonotların uzay yürüyüşü yapmasının da sembolik olmaktan daha çok manalar taşıdığına inanıyor.  Komünizmin çöküşünden sonra dünyaya hükmeden tek süper güç konseptinin bundan sonra geçerliliğini koruması çok zor görünüyor. 

Çok kutuplu dünya

Beyaz Saray'daki şahinlere rağmen önde gelen birçok muhafazakar düşünür de, ABD'nin dünyanın önde gelen gücü olmayı sürdürecek olmasına rağmen, artık çok kutuplu bir dünyanın ortaya çıktığına inanıyor. ABD'de Neo-con'ların hazırladığı "Yeni Amerikan Yüzyılı Projesi"nin kurucusu olan Robert Kagan da Foreign Affairs dergisinin güz sayısındaki makalesinde, "Bugün Birleşik Devletler'in gerileme içinde olduğunu ilan edenler, dünyanın Görkemli Amerika'nın melodisiyle dans ettiği geçmişi hayal ediyor" ifadelerini kullanıyor. Kagan makalede ayrıca şu görüşlere yer veriyor: "Dünya bugün 20'nci yüzyılın sonlarında olduğundan çok 19'ncu yüzyılın sonlarına benziyor. 19'ncu yüzyıl düzeni, Soğuk Savaşı'nki gibi sona ermedi. Böyle bir kaderden kaçınmak için ABD ve diğer demokratik ülkeler, çıkarlarına, Soğuk Savaş döneminde olduğundan daha çok dikkat etmek zorunda kalacaklar." ABD'nin, dünyanın en güçlü demokrasisi olarak kutuplaşan dünyaya karşı çıkmaması, bunu memnuniyetle karşılaması gerektiğini belirten Kagan, "Aynı zamanda Asya ve Avrupa demokrasilerinin de, daha mükemmel bir liberal düzene yönelik gelişimin sadece kanunlara ve talebe değil aynı zamanda bu düzeni destekleyip savunabilecek güçlü uluslara da ihtiyaç duyacağını keşfetmesi gerekiyor" diyor.

Amerikan gücü sorgulanıyor

İngiltere'nin önde gelen düşünce kuruluşlarından Chatham House'un direktörü Dr. Robin Niblett ise, Berlin'de katıldığı bir konferansta yaptığı konuşmada, ABD'nin küresel egemenliğinin sürdüğünü söyleyen bir Amerikalının artık şüpheyle karşılandığını ifade etti. ABD'nin eskiye kıyasla geriliyor göründüğünü söyleyen Niblett, Bush yönetiminin son günlerinde bunun hızlandığını belirterek, "Yeni güçlerin doğuşu, bazı ülkelerin petrol zenginliğinin artması ve ekonomik gücün küresel olarak dağılması buna ivme kazandırıyor" diye konuştu. Amerikan askeri gücünün olması gerekenden daha fazla yayıldığını ifade eden Niblett, Bush'un bazı problemleri kendisinin doğurduğunu ve krizin Beyaz Saray kapılarına uzanabileceğini söyledi. Vergi kesintilerinin harcama kesintilerini karşılamadığını kaydeden Niblett, Irak'taki başarısızlık ve Afganistan'da yaşanan sıkıntıların yanı sıra Rusya'nın Gürcistan'a müdahalesinin de bir dönemini sonunu işaret ettiğini vurguladı.

 

milligazete