Tarih denince benim aklıma hep ilk öğretmenlerim gelir; yani Tarkan ve Kara Murat. Sezgin Burak’ın kahramanıyla ilkokula başlamama üç hafta kala tanışmıştım, Abdullah Turhan’ın karakteriyle de yanılmıyorsam üçüncü sınıfta. Biri Hun İmparatoru Attila’ya, diğeri de Fatih Sultan Mehmet’e hizmet ederdi. Bu iki ayrı dönem kahramanı, aslında bugünden bakıldığında zamanın ‘derin devlet’inin elemanları gibiydi. Bir yanıyla başına buyruk yaşarlar ve kimseye hesap vermezler, ama öte yandan da devletlerine son derece sadık iyi birer vatandaş olmayı başarırlardı. Gelir kaynakları neydi, nasıl bir yazışmayla devlet hizmetine alınmışlardı bilinmezdi ama yine de görevlerini takır takır yerine getirirlerdi.

Çin edebiyatının dört klasik eserinden biri sayılan ve 14. yüzyılda Guangzhong Lou tarafından yazılan ‘Üç Hanedan’ın Romansı’ adlı yapıtın uyarlaması niteliğindeki film, kahramanı itibarıyla bana Tarkan ve Kara Murat’ı anımsattı. Gerçi ‘‘Üç Hanedan: Ejderin Dirilişi’nin ana figürü, hiç bir zaman yaban elleri çıkıp deplasman başarılarına imza atmıyor ama bağlı bulunduğu hanedan için bütün bir hayatını vakfediyor.

Film, Zilong’un yıllar önce Cao Cao ’ya karşı savaştığı ve atıyla birlikte aştığı Anka Tepesi’ndeki mücadeleyle açılırken final bölümüne doğru kahramanı, ilk başladığı yerde, yani Anka Tepesi’nde yeniden buluyoruz. Bu, hikâyenin biraz ‘her şey boşmuş’ yanına seslenmek için yapılmış bir vurgu. Zaten filmin derdi, ‘sadakat madakat boş işler’ demeye getirmek. Zilong, son mücadele öncesinde aslında hayatı boyunca bir hiç uğruna mücadele ettiği gerçeğiyle hesaplaşıyor. Ama bu arada biz seyirciler de, bu ‘boşluk hikâyesinde’ bol bol estetize edilmiş savaş ve de dolayısıyla aksiyon sahneleri izliyoruz. Çoğu ağır çekim karşımıza gelen sahnelerde, yönetmen Daniel Lee, epik bir anlatımın derdine düşmüş.

Batılı eleştirmenlerin çoğu filmin en büyük handikabı olarak 102 dakikalık süreyi göstermişler ve bu kısa zaman zarfı içinde bu denli epik hikâyenin kahramanlarının derin portrelerini perdede görememekten yakınmışlar. Bana kalırsa, artık karşımıza sık sık gelen savaş estetiğini kısa kesmek en iyisi, ne yani hikâye uzayınca meselelere daha iyi mi vakıf olacağız? Buradaki amaç ne? Estetizasyonu yüksek savaş kareleri. Başta yönetmen olmak üzere teknik ekip, “Ne var yani, araları da siz doldurun” demiş. Üstelik aynı dönemin daha derin yaklaşımına John Woo el atmış, sanırım ‘Chi bi’ adlı bu yapıt, yakında salonlarımıza uğrayacak; “Bu kadar tarih dersi bana yetmiyor” diyenlere de, ‘Çok yakında’ önerisinde bulunalım. Beni ise ‘Üç Hanedan: Ejderin Dirilişi’nde karakter tahlillerinden çok, Zilong’la arkadaşı Luo Ping-an arasındaki ilişkinin boyutu rahatsız etti. Finale doğru klişe yanları iyiden iyiye yüzeye çıkan ve tam bir Hollwood mantığı kokan bu ilişki, öykünün karakterlerinin derinliğinden çok kendi derinliğine ilişkin bir handikaptı.

Sonuç? ‘Üç Hane dan: Ejderin Dirişili’nde, ‘Kaplan ve Ejderha’, ‘Kahraman’ ya da ‘Parlayan Hançerler’deki estetiği belki bulabilirsiniz ama karışık öykülere ne yazık ki rastlamayacaksınız. Bu da bize yeter diyorsanız, sorun yok.

Son olarak girişle bağlayayım; Tarkan ve Kara Murat’ın, hiç bir zaman Zilong gibi bir hesaplaşması olmadı; onlar hem mezarlarında, hem de bizim kuşağın gönül hanesinde rahat rahat uyuyorlar...